آیا زردی نوزاد همان هپاتیت است؟

همین که نوزاد به دنیا می‌آید همه نگران زردی‌اش هستند. دیگر همه دغدغه‌شان می‌شود از بین بردن زردی نوزاد و از باورهای عمومی مانند بهره برداری از لامپ مهتابی گرفته تا مراقبت در بیمارستان از نمونه مواردی است که امکان دارد برای مراقبت از نوزاد دچار زردی انجام دهند. با اینحال با این اوصاف عده ای والدین مسئله را جدی‌تر از یک زردی معمول و شایع دانسته و با خودشان گمان می نمایند، نکند این علامت هشداری برای ابتلای دلبندشان به هپاتیت در بزرگسالی شود؟ با اینحال این تصور چقدر واقعیت دارد و آیا اصلا زردی همان هپاتیت است یا منبع دیگری دارد؟ دکتر غلامرضا حلیمی، فوق تخصص نوزادان پیرامون این مسئله شرح می‌دهد.

دلیل زردی فیزیولوژیک با هپاتیت دارای اختلاف است!

دلیل زردی نوزادی با زردی و هپاتیت در بزرگسالی دارای اختلاف است. از نمونه مواردی که دلیل زردی در نوزاد می‌شود می‌توان به موارد پایین اشاره نمود:

  • عدم متابولیزه شدن بیلی‌روبین: زردی‌های دوران نوزادی اغلب به این دلیل اتفاق می‌افتد که کبد نوزاد هنوز نمی‌تواند بیلی‌روبین (بیلی‌روبین یکی از پیگمان‌های زردرنگ صفراوی است که از شکست و تجزیهٔ طبیعی هموگلوبین حاصل می‌شود و عامل رنگ زرد ادرار و رنگ قهوه‌ای مدفوع است.) را متابولیزه کند و این با کمی زردی همراه است.
  • همولیز شدن گلبول‌های قرمز: یک دلیل دیگر زردی این است که گلبول‌های قرمز خون لیز می‌شود. به این معنا که مادر گروه خونی O داشته باشد و فرزند گروه خونی A یا B داشته باشد، یا اینکه Rh دارای اختلاف با هم داشته باشند و مثلا مادر منفی و نوزاد مثبت باشد.
  • کم‌کاری تیروئید: کم کاری تیروئید هم می‌تواند دلیل زردی نوزاد باشد.
  • عفونت‌های داخل رحمی: با اینحال بخشی از زردی نیز از عفونت‌های داخل رحمی منتقل می‌شود با این وجود این تنها علامتش زردی نیست و علائم دیگری هم دارد و می‌تواند دلیل کوچک شدن سر نوزاد یا استفراغ و زردی شود.
  • کمبود آنزیم‌های کبدی: برخی از زردی‌هایی که در دوران نوزادی بروز می‌کند این است که یکی از آنزیم‌های کبدی کم بوده باشد و این‌ها می‌تواند در دوران نوزادی که زردی می‌دهد در بزرگسالی هم زردی بدهد و ادامه دار بوده و وقتی کودک خسته می‌شود این زردی ظاهر شود.
  • عدم تشکیل مجرای صفراوی: یکسری از زردی‌های نوزادی نیز به این دلیل است که مجرای صفراوی تشکیل نشده است و در این اوضاع نوزاد در طول چند ماه دچار سیروز کبدی می‌شود و در سه ماهگی باید جراحی شود. غیر از همه اینها، کم خوردن شیر مادر هم می‌تواند زردی ایجاد کند.

پزشک باید نوع زردی را واضح کند

زردی فیزیولوژیک نوزاد با هپاتیت از این نظر دارای اختلاف است که نوع بیلی‌روبین فرق می‌کند. بیلی‌روبین هپاتیت در اصطلاح بیلی‌روبین مستقیم و محلول در آب است و از همولیز هموگلوبین به دست می‌آید و نمی‌تواند مبدل به بیلی‌روبین غیرمستقیم شود. با اینحال بیلی‌روبین زردی در حقیقت بیلی‌روبین غیرمستقیم و محلول در چربی است. وقتی که نوزاد به دنیا می‌آید باید واضح شود بیلی‌روبینش از چه نوع است تا درمان متناسب با آن انجام شود چون حتی امکان دارد عده ای نوزادان به دلیل ابتلا به بیماری بیلی‌روبین مستقیم بالایی داشته باشند و این قبیل نوزادان باید بررسی شوند. با اینحال زردی فیزیولوژیک در گروهی است که اغلب مشکلی ایجاد نمی‌کند.

مادران مبتلا عامل انتقال هپاتیت

مادر باردار که دچار هپاتیت B باشد 95 درصد احتمال انتقال این ویروس را در لحظه زایمان دارد چونکه خون مادر به نوزاد منتقل می‌شود. با اینحال این مشکلی ایجاد نمی‌کند چون در همان لحظه باید هم برای نوزاد واکسن هپاتیت تزریق شود و هم ایمونوگلوبولین تزریق شود، تحت این شرایط انتقال به حداقل می‌رسد.
با اینحال انتقال هپاتیت C از مادر مبتلا به فرزند ایشان در کمتر از ۱۰ درصد بارداری‌ها اتفاق می‌افتد. هیچ اقدامی نیست.که بتواند این ریسک را تغییر دهد. انتقال می‌تواند در دوره بارداری یا زایمان اتفاق افتد. یک زایمان طولانی با هشدار بیشتر انتقال در تماس است و هیچ مدرکی مبنی بر اینکه تغذیه از شیر مادر HCVV را انتقال می‌دهد نیست، گرچه مادر مبتلا می بایست از شیر دادن به نوزاد، در صورت شکاف و خونریزی از نوک سینه یا در صورتی که بار ویروسی وی زیاد است، خودداری کند.

دسته‌بندی‌ها: شیرخواران